Zeytin ağacı, hem meyvesi hem de yağıyla binlerce yıldır sofraların vazgeçilmezidir. Dayanıklılığı ve uzun ömrüyle bilinen bu ağaç, tohumdan (çekirdekten) yetiştirilebileceği gibi çelikleme veya aşı yöntemiyle de çoğaltılır. Çekirdekten yetiştirmek biraz daha zahmetli ve uzun sürelidir, ancak sabır gösterenler için keyifli bir deneyimdir.

1. Zeytin Çekirdeği Ne Zaman Ekilir?

Zeytin çekirdeği ekim zamanı iklim koşullarına göre değişir:

• Akdeniz ve Ege Bölgesi: Şubat sonu – Nisan arası en uygun dönemdir.

• Marmara ve İç Anadolu: Don tehlikesi geçtikten sonra Nisan – Mayıs ayları uygundur.

• Doğu ve Güneydoğu Anadolu: Daha geç ekilmelidir; genellikle Mayıs sonu – Haziran başı tavsiye edilir.

Genel kural: Don riski tamamen geçtikten sonra ekim yapılmalıdır.

2. Çekirdek Hazırlığı

Zeytin çekirdeklerinin kabuğu sert olduğu için çimlenmesi uzun sürer (2-3 ay). Çimlenme süresini kısaltmak için:

• Çekirdek, etli kısmından tamamen arındırılmalıdır.

• Sert kabuğu hafifçe törpülenebilir veya kırılmadan çizilebilir.

• 24-48 saat ılık suda bekletmek çimlenmeyi hızlandırır.

3. Toprak ve Saksı Hazırlığı

• Toprak: Kumlu-tınlı, geçirgen ve organik madde açısından zengin olmalıdır.

• pH: 6.5 – 7.5 arası en uygundur.

• Saksı: İlk aşamada küçük saksılar veya fide kapları kullanılabilir. Kökler geliştikçe daha büyük saksılara veya bahçeye aktarılmalıdır.

4. Ekim Aşaması

• Çekirdekler 2-3 cm derinliğe ekilmelidir.

• Üzeri ince bir toprak tabakasıyla kapatılır.

• İlk can suyu verilir.

• Saksı güneş gören ama aşırı sıcak olmayan bir yerde tutulmalıdır.

5. Çimlenme ve Bakım

• Çimlenme süresi uzun olduğundan sabırlı olunmalıdır.

• Toprak sürekli nemli tutulmalı, ama fazla sulamadan kaçınılmalıdır.

• Fideler 10-15 cm boya ulaştığında daha büyük saksıya veya bahçeye aktarılabilir.

• Rüzgârdan korunmalı, güneş ışığı bolca almalıdır.

6. Ağaç Olma Süreci

• Zeytin çekirdeğinden yetişen fidanların meyve vermesi 6-8 yıl sürebilir.

• Daha hızlı sonuç için fidan aşılanabilir.

• Uygun bakım ile uzun ömürlü ve sağlıklı bir ağaç haline gelir.

Sonuç

Zeytin çekirdeğinden zeytin ağacı yetiştirmek sabır isteyen ama oldukça keyifli bir süreçtir. Doğru ekim zamanı, uygun toprak ve düzenli bakım sayesinde yıllar sonra kendi ellerinizle yetiştirdiğiniz ağaçtan zeytin toplamanın gururunu yaşayabilirsiniz.

Türkiye Bölgelerine Göre Zeytin Çekirdeği Ekim Takvimi

Zeytin ağacı sıcak ve ılıman iklimleri sever. Don ve aşırı soğuklara karşı hassastır. Bu nedenle ekim zamanı bölgeden bölgeye değişiklik gösterir.