Besin maddeleriyle dolu sağlıklı bir toprak, bitkilerin gelişmesi için temel bir gereksinimdir. Ne yazık ki, özellikle kumlu toprakların yaygın olduğu bölgelerde veya toprağın bozulmuş veya tükenmiş olabileceği banliyö yerlerinde, tüm bahçeler doğal olarak verimli toprağa sahip değildir.
Toprağı iyi olan bahçelerde bile, sebze hasadı veya çiçek kesimi, bitki kalıntılarının uzaklaştırılmasıyla toprağın kalitesini yavaş ama emin adımlarla düşürür ve besin maddelerinin geri dönüşümünü engeller. Sürekli toprak yönetimi ve kompostla iyileştirme bu sorunun çözümünde büyük ölçüde yardımcı olabilir, ancak hızlı ve güvenilir bir besin takviyesine ihtiyaç duyduğunuzda, gübre genellikle en iyi çözümdür.
Bununla birlikte, gübre kullanımı her zaman kolay değildir ve yanlış yapılması, hiç kullanmamaktan daha kötü sonuçlar doğurabilir; hem bitkileriniz hem de çevre için. İşte gübre kullanmaya başlamadan önce düşünmeniz gerekenler.
Gübreye Gerçekten İhtiyacınız Var mı?
Eğer halihazırda sağlıklı bitkiler ve bol hasatlarla başarı elde ediyorsanız, gübre seçme ve uygulama gibi ek karmaşıklık ve masraflara muhtemelen ihtiyacınız olmayacaktır. Her büyüme mevsiminin başında yeşil gübre yetiştirmek veya bir kat kompost ya da olgunlaşmış hayvan gübresi eklemek, hasat sırasında kaybedilen veya sulama ve yağmurla yıkanarak uzaklaşan besin maddelerini yerine koymak için muhtemelen yeterli olacaktır.
Ancak bitkilerinizde zayıf büyüme, yaprak renginde bozulma, yaprak dökülmesi veya düşük verim gibi besin eksikliği belirtileri varsa, gübre denemek kesinlikle faydalı olacaktır.
Ancak gübre kullanımına ihtiyatlı yaklaşmak akıllıca olur. Gereksiz yere veya çok fazla gübre kullanmak, birçok bitkide aşırı hassas büyümeye veya gübre yanmasına neden olabilir. Bu durum, bitkileri zararlılara karşı daha savunmasız hale getirir ve yaprak büyümesi çiçek ve meyvelerin azalması pahasına gerçekleşirse hasadı düşürür. Aşırı gübreleme ayrıca daha geniş çevresel sorunlara da yol açar. Örneğin, yerel su yollarında oluşan azot birikimi, diğer su canlılarına ciddi zararlar veren alg patlamalarına neden olabilir.
Hangi Gübreyi Kullanmalısınız?
Gübre kullanmanın iyi bir fikir olduğuna karar verdiyseniz, doğru türü seçmek önemlidir. Gübreler üç temel bileşenden oluşur: azot, fosfor ve potasyum; ve her biri bitki büyümesini farklı şekillerde etkiler:
- Azot yaprak gelişimini teşvik eder, bu nedenle yapraklı sebzeler için iyi bir seçimdir, ancak yüksek seviyeleri diğer bitkilerde çiçeklenmeyi ve meyve vermeyi azaltacaktır.
- Potasyum, domates ve biber gibi bitkiler için hayati önem taşıyan çiçek oluşumunu destekler.
- Fosfor, bitkilerin genel büyümesi ve canlılığı için iyidir ve özellikle kök sebzeler için faydalıdır, ancak yüksek seviyeleri birçok Avustralya yerli bitkisi için zararlıdır.
Genel olarak, ya hafif bir dokunuşla genel amaçlı bir gübre kullanın ya da ideal olarak, beslemek istediğiniz bitki türü için özel olarak tasarlanmış bir gübre seçin.
Hızlı Etkili Gübreler mi Yoksa Yavaş Salınımlı Gübreler mi?
Kimyasal bileşimin yanı sıra, hızlı etkili ve yavaş salınımlı gübreler arasında da seçim yapmanız gerekir. Genel bir kural olarak, sıvı ve çözünebilir gübreler hızlı etkilidir, organik maddelere dayalı peletler, granüller veya tozlar ise besin maddelerini daha yavaş salar.
Topraktaki bir eksikliği gidermeniz veya hasta bitkilere hızlı bir destek vermeniz gerekiyorsa, hızlı etkili bir gübre en iyi sonuçları verecektir. Yavaş salınımlı gübreler besinleri daha ölçülü bir şekilde ileterek bitkilerin ihtiyaç duydukları besinleri ihtiyaç duydukları anda almalarını sağlar.
Gübreyi Ne Zaman Uygulamalısınız?
Çoğu durumda, özellikle erken büyümeyi teşvik etmek için azot açısından zengin bir formül kullanıyorsanız, gübreyi büyüme mevsiminin hemen öncesinde uygulamak bitkilere bir başlangıç avantajı sağladığı için faydalıdır. Alternatif olarak, geç sonbahar veya kış aylarında uygulama, yavaş salınan gübrenin ilkbahar gelmeden önce toprağı zenginleştirmesi için zaman tanıyabilir. Hassas yeni sürgünler hem don hem de aşırı sıcaktan zarar görebilir, bu nedenle bu olaylardan herhangi birinin beklendiği zamandan hemen önce gübre uygulamaktan kaçınmak en iyisidir.
Bazı durumlarda gübre, yılın farklı zamanlarında kullanılmalıdır. Örneğin, domates veya biber bitkileri çiçek açtıktan sonra, birkaç haftada bir potasyum açısından zengin bir gübre ile besleme, daha fazla çiçek açmasını ve daha iyi meyve vermesini teşvik edecektir.
Çiçek soğanları için, çiçek solduktan ancak yeşillikler kaldıktan sonra gübreleme, soğanların gelecek yılki büyüme için besin depolarını yenilemesine yardımcı olacaktır. Toprağın nispeten az olması ve yüksek su akışı nedeniyle besinler daha hızlı tükendiğinden, hemen hemen tüm saksı bitkileri sezon boyunca düzenli gübrelemeden fayda görecektir.
Her durumda, en iyi sonuçlar, bitkilerinize özel bir gübre satın alıp etiketteki talimatları izleyerek elde edilir; bu, doğru besini doğru zamanlarda ve doğru miktarlarda uygulamanızı sağlar. Gübrelerdeki besin maddeleri, salınım hızları ve uygulama yöntemleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için kapsamlı kılavuzumuza bakın.
Gübre, alışkanlık gereği kullanılacak bir ürün değildir; aşırı kullanım hem bitkileriniz hem de çevre için ciddi sorunlara yol açabilir. Ancak ihtiyaç duyulduğu durumlarda, gübrelerin dikkatli kullanımı, yetiştirdiğiniz hemen hemen her bitki için mükemmel faydalar sağlayabilir.







Gübre kullanımının hem faydalarını hem de risklerini net şekilde anlatması, özellikle bahçeciliğe yeni başlayanlar için çok yol gösterici.