Balkabağı, hem lezzetli yemeklerde hem de tatlılarda kullanılan besin değeri yüksek bir sebzedir. Ayrıca dekoratif amaçlarla da tercih edilir. Yetiştirmesi oldukça kolay olan balkabağı, doğru zamanda ekildiğinde bol ve iri meyveler verir. Peki, balkabağı ne zaman ve nasıl ekilir? İşte bilmeniz gerekenler…
Balkabağı Ne Zaman Ekilir?
Balkabağı sıcağı seven bir bitkidir. Çimlenme ve gelişim için 15–30 °C sıcaklık aralığı uygundur.
-
Ekim zamanı: İlkbahar sonu – yaz başı (Nisan sonu – Mayıs başı)
-
Sıcak bölgelerde: Mart ayının sonundan itibaren ekim yapılabilir.
-
Soğuk bölgelerde: Don riski tamamen geçtikten sonra (genellikle Mayıs ortası) ekim uygundur.
Toprak sıcaklığının en az 15 °C olması gerekir. Aksi takdirde tohum çimlenmez veya çürüyebilir.
Balkabağı Nasıl Ekilir?
1. Toprak Hazırlığı
-
Balkabağı için organik madde bakımından zengin, iyi drene edilmiş ve gevşek toprak gerekir.
-
Ekimden önce toprak belleme veya sürüm yapılmalı, ardından yanmış çiftlik gübresi ile zenginleştirilmelidir.
2. Tohum Hazırlığı
-
Tohumlar doğrudan toprağa ekilebilir.
-
İstenirse çimlenmeyi hızlandırmak için ekimden 1 gün önce ılık suda bekletilebilir.
3. Ekim Yöntemi
-
Tohumlar 30–40 mm derinliğe gömülmelidir.
-
Her ocağa 2–3 tohum bırakılır, çimlenmeden sonra en güçlü fide bırakılıp diğerleri seyreltilir.
-
Bitkiler arası mesafe: 80–100 cm
-
Sıra arası mesafe: 120–150 cm
4. Sulama
-
Çimlenme döneminde toprak sürekli nemli tutulmalıdır.
-
Aşırı sulama kök çürüklüğüne neden olabileceğinden dikkatli olunmalıdır.
-
Meyve oluşumu sırasında düzenli sulama verimi artırır.
5. Bakım
-
Yabancı otlar düzenli olarak temizlenmelidir.
-
Çiçeklenme döneminde toprak hafifçe çapalanarak havalandırılmalıdır.
-
Gübreleme, özellikle potasyum ağırlıklı yapılırsa iri ve kaliteli kabaklar elde edilir.
Balkabağı Yetiştirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Balkabakları çok yer kaplar, bu yüzden geniş alanlarda yetiştirilmeye uygundur.
-
Soğuk ve donlara karşı hassastır.
-
Aşırı gölgede gelişimi zayıf olur, bu nedenle bol güneşli alanlarda ekilmelidir.
-
Zararlılara karşı (yaprak biti, külleme, mildiyö) düzenli kontrol edilmelidir.
Sonuç
Balkabağı ekimi için en uygun dönem ilkbahar sonu – yaz başıdır. Organik maddece zengin ve sıcak topraklara ekildiğinde kısa sürede filizlenir ve yaz boyunca hızlı gelişim gösterir. Düzenli sulama ve doğru bakım ile sonbahara doğru iri, tatlı ve besleyici kabaklar elde etmek mümkündür.
Türkiye’de Bölgelere Göre Balkabağı Ekim Takvimi
| Bölge | Ekim Zamanı | Notlar |
|---|---|---|
| Akdeniz (Antalya, Mersin) | Mart sonu – Nisan başı | Ilıman iklim sayesinde erken ekim yapılabilir. |
| Ege (İzmir, Aydın) | Nisan başı – Nisan ortası | Don riski az, toprak sıcaklığı erken uygun olur. |
| Marmara (kıyı) | Nisan başı – Nisan sonu | İç mekân ekimi Şubat sonu yapılabilir. |
| Marmara (iç kesim) | Nisan ortası – Mayıs başı | Geç donlara karşı dikkat edilmeli. |
| İç Anadolu | Mayıs başı – Mayıs ortası | Donlardan sonra ekim yapılmalıdır. |
| Karadeniz (kıyı) | Nisan ortası – Mayıs başı | Nemli iklim balkabağı gelişimi için uygundur. |
| Karadeniz (iç kesim) | Mayıs başı – Mayıs ortası | Gece sıcaklıkları 10 °C’nin altına düşmemeli. |
| Doğu Anadolu | Mayıs ortası – Haziran başı | Yüksek rakım ve soğuk iklim nedeniyle geç ekim yapılır. |
| Güneydoğu Anadolu | Mart sonu – Nisan başı | Sıcak ve kurak iklimde sulama düzenli yapılmalıdır. |






