Barbunya Ne Zaman ve Nasıl Ekilir? Hangi Ayda Ekilir?

Türk mutfağının en sevilen baklagillerinden biri olan barbunya, hem lezzeti hem de besin değeriyle sofralarımızda sıkça yer alır.
Evde bahçede, tarlada veya geniş saksılarda kolayca yetiştirilebilen bu bitki, doğru zamanda ekildiğinde bol verim sağlar.
Peki barbunya ne zaman ve nasıl ekilir, hangi ayda ekilir? İşte tüm detaylar 👇

🌱 Barbunya Nedir?

Barbunya (Phaseolus vulgaris), fasulyegiller familyasından bir yıllık baklagil bitkisidir.
Genellikle yemeklik olarak tüketilen taneleri, protein, lif ve mineral açısından oldukça zengindir.

🔹 Barbunya Bitkisinin Özellikleri:

• Familya: Fabaceae (Baklagiller)

• Bitki Boyu: 40–60 cm (bodur türlerde), 2 m’ye kadar (sırık türlerde)

• İklim: Ilıman ve sıcak bölgelerde yetişir

• Toprak: Humuslu, iyi drene edilmiş, gevşek yapılı toprakları sever

• Ekim Şekli: Tohumla doğrudan toprağa

Barbunya hem taze tüketilebilir hem de kurutularak kışlık olarak saklanabilir.

🌾 Barbunya Ne Zaman Ekilir?

Barbunya sıcağı seven bir bitkidir.
Bu nedenle ilkbahar donları geçtikten sonra, toprak ısındığında ekim yapılmalıdır.

🌿 Genel olarak en uygun ekim zamanı Nisan – Mayıs ayları arasıdır.
Toprak sıcaklığı 12–15°C’nin altına düşmemelidir.

🌻 Barbunya Nasıl Ekilir?

Barbunya, doğrudan tohumla toprağa ekilerek yetiştirilir.
Ekim öncesinde tohum ve toprak hazırlığı verimi doğrudan etkiler.

🌱 1️⃣ Toprak Hazırlığı

• Toprak, ekimden önce derin sürülmeli ve organik gübre ile zenginleştirilmelidir.

• pH değeri 6–7 civarında olan, hafif tınlı ve iyi drene edilmiş topraklar idealdir.

• Aşırı killi ve su tutan topraklarda çürüme riski artar.

🌿 2️⃣ Tohum Ekim Aşaması

Ekim Şekli: Doğrudan toprağa elle veya mibzerle yapılır.
Tohum Derinliği: 3–5 cm
Sıra Arası: 40–50 cm
Sıra Üzeri: 20–25 cm

Adımlar:

1. Tohumlar ekilmeden önce 4–6 saat ılık suda bekletilirse çimlenme hızlanır.

2. Ekim sonrasında toprak hafifçe bastırılır.

3. İlk sulama, ekimden hemen sonra yapılır.

4. Çimlenme süresi 7–10 gündür.

🌞 Barbunya, tam güneş alan yerlerde en yüksek verimi verir.

💧 3️⃣ Sulama

• Çimlenme döneminde toprağın sürekli nemli kalması gerekir.

• Aşırı sulama kök çürüklüğüne neden olabilir.

• Özellikle çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde düzenli sulama yapılmalıdır.

Yaz aylarında haftada 2–3 kez sulama idealdir.

🌿 4️⃣ Gübreleme

• Barbunya azot bağlama özelliğine sahiptir, bu nedenle aşırı gübre istemez.

• Ekim öncesinde yanmış çiftlik gübresi veya kompost kullanılabilir.

• Gelişim döneminde az miktarda potasyum ve fosfor takviyesi verimi artırır.

✂️ 5️⃣ Bakım

• Yabancı otlar düzenli olarak temizlenmelidir.

• Bitki fazla büyürse uç alma işlemi yapılabilir.

• Sırık türleri için destek direği kullanılmalıdır.

🌾 Barbunya Hangi Ayda Hasat Edilir?

Barbunya, ekimden yaklaşık 80–100 gün sonra hasat edilir.
İklim koşullarına bağlı olarak Temmuz – Eylül aylarında ürün alınır.

🔸 Hasat Belirtileri:

• Kabuk rengi yeşilden kahverengiye döner.

• Taneler dolgunlaşır ancak sertleşmez.

Taze tüketim için yeşil halde, kuru barbunya için ise tam olgunlaştığında hasat edilir.

💚 Barbunyanın Faydaları

Barbunya yalnızca lezzetli değil, aynı zamanda besin deposu bir baklagildir.

🍃 Besin İçeriği:

• Protein: %22–25

• Lif: Yüksek

• Vitamin: B1, B6, C, K

• Mineral: Demir, magnezyum, potasyum

🌿 Sağlığa Faydaları:

1. Kalp sağlığını destekler.

2. Kan şekeri dengesini sağlar.

3. Bağırsak sağlığını güçlendirir.

4. Tokluk hissi verir, kilo kontrolüne yardımcı olur.

5. Kolesterolü düşürmeye destek olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Tohumlar don tehlikesi geçmeden ekilmemelidir.

• Aşırı sulama mantar hastalıklarına neden olabilir.

• İlkbahar donları bitkide verim kaybı oluşturabilir.

• Kuru barbunya taneleri tüketilmeden önce iyice haşlanmalıdır, aksi halde zararlı maddeler içerebilir.

🌍 Türkiye’de Barbunya Nerede Yetişir?

Barbunya, Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilebilir.
Ancak en kaliteli üretim Ege, Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yapılır.

🌾 Sonuç: Sofraların Vazgeçilmezi Barbunyayı Kendin Yetiştir

Barbunya, hem ekonomik hem de besleyici değeriyle Türkiye’de en çok tercih edilen baklagillerden biridir.
Doğru zamanda ekim yapıldığında, taze veya kuru olarak bol verim alınabilir.

🌿 “Kendi bahçende yetişen barbunyanın lezzeti, sofrana doğallık katar!”