Domates Ne Zaman ve Nasıl Ekilir? Geniş Kapsamlı Rehber

Domates, sofraların vazgeçilmez sebzelerinden biridir. Lezzeti, besin değeri ve mutfaktaki çok yönlü kullanımı sayesinde hem profesyonel tarımda hem de ev bahçeciliğinde en çok tercih edilen bitkilerden biridir. Ancak sağlıklı ve verimli domates yetiştirmenin en kritik noktası, ekim zamanını doğru belirlemek ve uygun ekim yöntemlerini uygulamaktır. Bu makalede, domatesin ekim zamanından, toprak hazırlığına, bakımına ve püf noktalarına kadar tüm detayları bulabilirsiniz.

Domates Ne Zaman Ekilir?

Domates ekiminde en önemli etken iklimdir. Domates, sıcak iklim sebzesi olarak bilinir ve don olaylarına karşı oldukça hassastır. Bu nedenle ekim zamanı bölgeden bölgeye değişiklik gösterebilir.

Türkiye’de Domates Ekim Zamanları

• Akdeniz ve Ege Bölgeleri: Şubat sonu – Mart başı (erken ekim mümkündür)

• Marmara ve İç Anadolu: Nisan ortası – Mayıs başı

• Doğu Anadolu ve Karadeniz’in yüksek kesimleri: Mayıs sonu – Haziran başı

Genel kural: Toprak sıcaklığı 15 °C’nin, hava sıcaklığı ise 20 °C’nin altına düşmemelidir.

Domates Nasıl Ekilir?

Domates ekimi iki farklı yöntemle yapılabilir:

1. Doğrudan tohum ekimi

2. Fide ile ekim (en çok tercih edilen yöntem)

1. Tohumla Domates Ekimi

• Tohumlar, önceden hazırlanmış viyollere veya küçük saksılara ekilir.

• Tohum ekim derinliği yaklaşık 0,5 – 1 cm olmalıdır.

• Çimlenme için ortam sıcaklığı 20-25 °C aralığında tutulmalıdır.

• Çimlenme süresi 7-14 gün arasında değişir.

• Fideler 3-4 yaprak çıkardığında bahçeye veya seraya şaşırtılır.

2. Fide ile Domates Ekimi

• Fide ekimi, verimi artırır ve hastalık riskini azaltır.

• Fideler bahçeye alınmadan önce 10-15 gün dış ortam şartlarına alıştırılır.

• Fide dikim aralığı:

  • Sırık domatesler için: 70-80 cm sıra arası, 40-50 cm sıra üzeri

  • Bodur domatesler için: 60-70 cm sıra arası, 30-40 cm sıra üzeri

• Dikimden sonra can suyu mutlaka verilmelidir.

Toprak Hazırlığı

• Domates en iyi organik maddece zengin, humuslu ve geçirgen topraklarda yetişir.

• Toprağın pH değeri 6,0 – 6,5 arasında olmalıdır.

• Ekimden önce toprağa yanmış ahır gübresi veya kompost eklenmesi tavsiye edilir.

• Ağır ve su tutan topraklardan kaçınılmalıdır.

Domates Yetiştirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Sulama

• Domates düzenli sulamayı sever.

• Özellikle çiçeklenme ve meyve dönemi kritik öneme sahiptir.

• Fazla sulama kök çürümesine, az sulama ise meyve çatlamasına yol açar.

• Damla sulama sistemi verim ve su tasarrufu açısından idealdir.

2. Gübreleme

• Azot, fosfor ve potasyum dengesine dikkat edilmelidir.

• İlk dönemde azot, çiçeklenmede fosfor, meyve tutumunda potasyum ağırlıklı gübreleme yapılmalıdır.

3. Destekleme ve Budama

• Sırık domates çeşitleri hereğe alınmalı veya tellere bağlanmalıdır.

• Yan sürgünler (koltuk alma) düzenli olarak temizlenmelidir.

4. Hastalık ve Zararlılar

• En sık görülen hastalıklar: Mildiyö, külleme, solgunluk, bakteriyel leke.

• Zararlılar: Yaprak biti, beyaz sinek, kırmızı örümcek.

• Önlem olarak:

  • Düzenli ilaçlama,

  • Toprak dezenfeksiyonu,

  • Sağlıklı fide seçimi,

  • Rotasyon (aynı yere her yıl domates ekmemek) yapılmalıdır.

Hasat Dönemi

• Domates fideleri ekimden yaklaşık 2-3 ay sonra ürün vermeye başlar.

• Meyveler önce yeşilken olgunlaşır, daha sonra kırmızıya döner.

• Hasat, çeşide ve iklime göre Haziran – Ekim ayları arasında devam eder.

Evde Domates Yetiştirmek Mümkün mü?

Evet, balkon veya teraslarda saksı içinde de domates yetiştirilebilir.

• En az 20-30 cm derinliğinde saksılar kullanılmalıdır.

• Balkon domatesi veya cherry domates çeşitleri tercih edilebilir.

• Düzenli sulama ve güneş alan bir konum şarttır.

Sonuç

Domates, doğru zamanda ve uygun yöntemlerle ekildiğinde yüksek verim sağlayan, besin değeri yüksek bir sebzedir. Ekim zamanına dikkat etmek, toprağı doğru hazırlamak, düzenli sulama ve bakım yapmak, sağlıklı ve lezzetli domatesler yetiştirmenin anahtarıdır. İster geniş tarlalarda ister balkon saksılarında olsun, biraz özen gösterildiğinde herkes kendi domatesini yetiştirebilir.

Türkiye’de Domates Ekim Takvimi

Bu tablo, hem profesyonel tarım yapanlara hem de hobi amaçlı bahçecilik yapanlara bölgesel iklim koşullarına göre doğru zamanı seçme kolaylığı sağlar.