İğde (Elaeagnus angustifolia), hoş kokulu çiçekleri, gümüş renkli yaprakları ve besleyici meyveleriyle tanınan dayanıklı bir ağaç türüdür. Kuraklığa ve soğuğa karşı oldukça dirençli olması sayesinde Türkiye’nin hemen her bölgesinde yetiştirilebilir. Ancak sağlıklı bir gelişim için iğde tohumunun doğru zamanda ve uygun şekilde ekilmesi gerekir.
Bu yazıda iğde tohumunun ekim zamanı, çimlendirme yöntemi, bakım aşamaları ve yetiştirme ipuçları hakkında kapsamlı bilgi bulabilirsiniz.
📅 İğde Tohumu Ne Zaman Ekilir?
İğde tohumu ekimi için en uygun zaman, sonbahar sonu ile ilkbahar başı arasındaki dönemdir.
👉 En uygun ekim ayları:
-
Kasım – Aralık (Sonbahar sonu)
-
Şubat – Mart (İlkbahar başı)
Sonbaharda ekilen tohumlar, kış boyunca toprak altında doğal soğuklama sürecinden geçer. Bu süreç, tohumun ilkbaharda kolayca çimlenmesini sağlar.
🌱 Eğer tohumlar sonbaharda ekilmeyecekse, ekimden önce soğuk katlama (stratifikasyon) işlemi yapılmalıdır.
🌿 İğde Tohumu Nasıl Ekilir?
İğde tohumlarının çimlenmesi için ön işlem ve dikkatli bakım gerekir. Sert kabuklu oldukları için, doğrudan ekildiğinde çimlenme oranı düşüktür. Aşağıdaki adımları izleyerek yüksek başarı elde edebilirsin:
1. Tohum Hazırlığı
-
Olgun iğde meyvelerinden tohum çıkarılır.
-
Tohumlar meyve etinden tamamen temizlenip yıkanır.
-
Temizlenen tohumlar, ılık suda 24 saat bekletilir.
-
Ardından nemli kum veya torf içine yerleştirilir.
-
Bu karışım, buzdolabında 2–3 ay (3–5°C) bekletilerek soğuk katlama işlemi uygulanır.
❄️ Bu işlem, tohumun dinlenme sürecini tamamlamasını ve çimlenme oranının artmasını sağlar.
2. Ekim Aşaması
-
Soğuk katlamadan çıkarılan tohumlar, mart ayından itibaren ekilebilir.
-
Tohumlar, torf + bahçe toprağı + perlit karışımı bir karışıma 2–3 cm derinliğe gömülür.
-
Üzeri hafifçe bastırılır ve nemli tutulur.
-
Ekim ortamı 15–20°C sıcaklıkta, aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir yerde olmalıdır.
-
Toprak kurudukça hafifçe sulanmalıdır.
🌾 İlk filizler genellikle 4–6 hafta içinde görülür.
3. Fidelerin Bahçeye Dikimi
-
Fideler yaklaşık 10–15 cm boya ulaştığında, bahçeye şaşırtılabilir.
-
Bahçeye dikim için en uygun zaman Nisan – Mayıs aylarıdır.
-
Fidanlar arası 2–3 metre mesafe bırakılmalıdır.
🌱 İğde İçin Uygun Toprak ve İklim Koşulları
| Özellik | Uygun Durum |
|---|---|
| Toprak Türü | Kumlu-tınlı ve geçirgen topraklar |
| pH Değeri | 6.0 – 8.0 arası |
| İklim | Soğuk ve kurak iklimlere dayanıklı |
| Güneş Işığı | Tam güneş veya yarı gölge ortamlar |
🌤️ İğde, güneşli alanlarda daha sağlıklı gelişir ve bol meyve verir.
💧 Sulama ve Gübreleme
-
İğde, kuraklığa dayanıklı olsa da ilk yıllarda düzenli sulama ister.
-
Yaz aylarında haftada 1 kez derin sulama yapılması yeterlidir.
-
Kök bölgesi aşırı suya maruz kalmamalıdır.
-
İlkbaharda organik gübre veya kompost verilmesi gelişimi destekler.
✂️ Budama ve Bakım
-
Kış sonunda (Şubat – Mart) kuru veya zayıf dallar budanmalıdır.
-
Budama, ağacın daha güçlü dallar oluşturmasını sağlar.
-
Zararlılar genellikle az görülür, ancak yaprak biti ve mantar hastalıklarına karşı dikkatli olunmalıdır.
🍂 İğde Ne Zaman Meyve Verir?
-
Tohumdan yetişen iğdeler genellikle 5–7 yıl sonra meyve vermeye başlar.
-
Aşılı fidanlar ise 3–4 yıl içinde ürün verir.
-
Meyveler Eylül – Ekim aylarında olgunlaşır.
🍃 İğde meyvesi taze tüketilebildiği gibi kurutularak veya şurup, hoşaf ve reçel yapımında da kullanılır.
📆 İğde Ekim Takvimi
| Aylar | Ekim Durumu | Notlar |
|---|---|---|
| Kasım – Aralık | ✅ Doğal soğuklama için ideal | Doğrudan toprağa ekim yapılabilir |
| Ocak – Şubat | ❄️ Soğuk katlama dönemi | Buzdolabında stratifikasyon süreci |
| Mart – Nisan | 🌱 Çimlenme ve fide gelişimi | Tohumlar filizlenmeye başlar |
| Nisan – Mayıs | 🌿 Fide dikimi | Bahçeye şaşırtma yapılır |
| Eylül – Ekim | 🍂 Hasat dönemi | Meyveler olgunlaşır ve toplanır |
🌳 Sonuç
İğde tohumu ekimi, sabır isteyen ama sonucunda hem göze hem damağa hitap eden bir süreçtir.
En uygun ekim zamanı Kasım – Mart arası olup, soğuk katlama işlemi çimlenme başarısını artırır.
Doğru toprak seçimi, düzenli sulama ve az bakım ile iğde ağacı uzun yıllar boyunca bol meyve verir.
🍂 Hem doğayı süsleyen hem de faydalı meyveler sunan iğde, bahçenizde mutlaka yer alması gereken bir ağaçtır.






