Güzel kokulu çiçekleri, sert yapraklı dalları ve dayanıklı yapısıyla bilinen Mahlep ağacı (Prunus mahaleb), hem peyzajda hem de meyvecilikte önemli bir türdür.
Ayrıca kiraz ve vişne ağaçları için anaç olarak da kullanılır.
Peki mahlep tohumu nasıl çimlendirilir, hangi koşullarda filizlenir ve dikkat edilmesi gereken püf noktalar nelerdir?
İşte adım adım mahlep tohumu çimlendirme rehberi! 🌱
🌸 Mahlep Nedir?
Mahlep, gülgiller (Rosaceae) familyasından, genellikle 2–10 metreye kadar uzayabilen küçük bir ağaç türüdür.
Anavatanı Güney Avrupa ve Batı Asya olan mahlep, Türkiye’de de doğal olarak yetişir.
Küçük beyaz çiçekleriyle bahar aylarında göz kamaştırır, ayrıca tohumları (çekirdekleri) parfüm, baharat ve tıbbi alanlarda kullanılır.
🌱 Mahlep Tohumu Nasıl Çimlendirilir?
Mahlep tohumları sert kabuklu oldukları için doğal olarak hemen çimlenmezler.
Bu nedenle doğada genellikle 1 yılı aşkın sürede filiz verirler.
Ancak uygun tekniklerle bu süreyi kısaltmak mümkündür.
Aşağıda, mahlep tohumlarını evde veya serada hızlı çimlendirmenin adımlarını bulabilirsiniz 👇
1. Tohum Temizliği
-
Mahlep meyvesi toplandıktan sonra çekirdekleri çıkarılır.
-
Üzerindeki etli kısımlar iyice temizlenir.
-
Tohumlar yıkanarak kurutulur.
Bu işlem, çimlenmeyi engelleyen doğal maddelerin uzaklaştırılmasını sağlar.
2. Soğuk Katlama (Stratifikasyon)
Mahlep tohumu çimlendirmede en önemli aşama soğuk katlama (stratifikasyon) sürecidir.
👉 Stratifikasyon, tohumun doğal kış koşullarını taklit ederek uyanmasını sağlayan işlemdir.
Uygulama adımları:
-
Tohumlar nemli torf, kum veya perlit ile karıştırılır.
-
Karışım nemli bir bez torbaya veya plastik kaba konur.
-
Kap, buzdolabında 3–4 ay boyunca +3 ila +5°C arasında tutulur.
-
Haftada bir kontrol edilerek nemin kaybolmadığından emin olunur.
Bu süre sonunda tohum kabukları yumuşar ve çimlenmeye hazır hale gelir.
3. Tohum Kabuklarını Zımparalama (Opsiyonel)
Tohumların dış kabuğu oldukça serttir.
Çimlenmeyi hızlandırmak için:
-
Zımpara kâğıdıyla yüzeyi hafifçe aşındırabilir
veya -
24 saat boyunca ılık suda bekletebilirsiniz.
Bu işlem, suyun tohum içine daha kolay girmesini sağlar.
4. Ekim İşlemi
-
Soğuk katlama süreci tamamlanan tohumlar, mart veya nisan ayında ekilmelidir.
-
Tohumlar 2–3 cm derinliğe gömülür.
-
Toprak nemli ama su birikmeyen yapıda olmalıdır.
-
Ekimden sonra üzeri hafifçe bastırılarak düzleştirilir.
5. Sulama ve Bakım
-
Ekim sonrası toprak nemli tutulmalı, ancak aşırı sulama yapılmamalıdır.
-
Sıcaklık 15–20°C civarında olmalıdır.
-
Tohumlar 3–6 hafta içinde çimlenmeye başlar.
Fideler 10–15 cm’ye ulaştığında, daha geniş saksılara veya açık toprağa aktarılabilir.
📅 Mahlep Tohumu Ne Zaman Ekilir?
| Bölge | Ekim Zamanı | Çimlenme Süresi |
|---|---|---|
| Marmara / Ege | Mart – Nisan | 3–6 hafta |
| İç Anadolu | Nisan – Mayıs | 4–8 hafta |
| Akdeniz | Şubat – Mart | 3–4 hafta |
| Karadeniz | Mart – Mayıs | 4–6 hafta |
Kısaca:
Tohumlar genellikle ilkbaharda ekilir, ancak sonbaharda ekilip doğal olarak kış geçirmesi de mümkündür.
🌿 Mahlep Tohumu Çimlendirme İpuçları
-
Tohumlar uzun süre kuru kalırsa canlılığını kaybedebilir.
-
Soğuk katlama süresi en az 90 gün olmalıdır.
-
Ekim yapılan ortam bol ışık alan ama doğrudan güneş görmeyen bir yer olmalıdır.
-
Toprak yüzeyi kurumaya başladığında hafifçe sulama yapılmalıdır.
-
Fideler 1 yaşına geldiğinde kalıcı dikim yapılabilir.
🌳 Mahlep Tohumu Nerelerde Kullanılır?
-
Ağaç yetiştiriciliği: Kiraz ve vişne için anaç olarak kullanılır.
-
Peyzaj düzenlemelerinde: Gösterişli çiçekleriyle dekoratif amaçla ekilir.
-
Tıbbi ve kozmetik ürünlerde: Çekirdeğinden elde edilen yağ ve özler kullanılır.
🌸 Sonuç: Mahlep Tohumu Çimlendirmek Sabır İster
Özetle:
-
Tohum hazırlığı: Temizleme + 3–4 ay soğuk katlama
-
Ekim zamanı: Mart – Nisan
-
Çimlenme süresi: 3–6 hafta
-
İdeal sıcaklık: 15–20°C
Sabırla ve doğru yöntemlerle yapılan çimlendirme, güçlü ve sağlıklı mahlep fideleri yetiştirmenizi sağlar
