Safran (Crocus sativus), dünyanın en değerli baharatlarından biri olarak bilinir. Mor renkli çiçeklerinden elde edilen ince kırmızı tepecik (stigması), hem mutfakta hem de tıpta kullanılan eşsiz bir üründür. Ancak safran yetiştiriciliği sabır, doğru zamanlama ve uygun bakım ister.

1. Safran Ne Zaman Ekilir?

Safran, soğanlı (kormlu) bir bitki olduğu için ekim zamanı doğru seçilmelidir:

• En uygun ekim zamanı: Temmuz sonu – Eylül arası

• İklime göre değişiklik:

  • Ilıman bölgelerde: Ağustos – Eylül

  • Soğuk bölgelerde: Temmuz sonu – Ağustos başı (soğanların köklenmesi için daha erken ekim yapılır).

Safran soğanları sonbaharda filizlenir, Ekim – Kasım aylarında çiçek açar.

2. Safran İçin Toprak ve İklim Şartları

• İklim: Ilıman, fazla yağış almayan bölgeler uygundur.

• Toprak: Tınlı-kumlu, geçirgen ve organik maddece zengin olmalıdır.

• pH: 6 – 8 arası idealdir.

• Güneş: Bol güneşli alanlarda verim artar.

• Drenaj: Safran, suyu sevmeyen bir bitkidir. Su birikintisi kökleri çürütür.

3. Safran Soğanı Nasıl Ekilir?

1. Toprak Hazırlığı:

   • Toprak sürülmeli ve havalandırılmalıdır.

   • Organik gübre (yanmış çiftlik gübresi) eklenmelidir.

2. Ekim Derinliği:

   • Soğanlar 10 – 15 cm derinliğe ekilmelidir.

3. Soğanlar Arası Mesafe:

   • Her soğan arasında 10 – 15 cm boşluk bırakılmalıdır.

   • 1 dönüme yaklaşık 40.000 – 50.000 soğan ekilebilir.

4. Ekim Yönü:

   • Soğanlar sivri uçları yukarı gelecek şekilde dikilmelidir.

4. Safran Bakımı

• Sulama: Ekimden sonra ilk sulama yapılır, daha sonra aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.

• Çapalama: Toprak sık sık havalandırılmalı, yabancı otlar temizlenmelidir.

• Gübreleme: İlkbaharda azotlu gübre, ekimden önce fosfor ve potasyumlu gübre kullanılabilir.

• Koruma: Soğanları kemirgen hayvanlardan korumak için tel örgü veya toprak altı koruma yöntemleri uygulanabilir.

5. Safran Hasadı

• Çiçeklenme: Ekim – Kasım aylarında başlar.

• Hasat: Çiçekler sabah erken saatlerde toplanır.

• Baharat elde etme: Çiçeklerin ortasındaki kırmızı tepecikler (stigmal) elle tek tek ayrılır, gölgede veya düşük ısıda kurutulur.

1 kg safran elde etmek için yaklaşık 150.000 çiçek gerekir. Bu nedenle dünyanın en pahalı baharatı olarak bilinir.

6. Bölgelere Göre Safran Ekimi

• Karadeniz: Nemli iklim nedeniyle dikkatli drenaj sağlanmalıdır.

• İç Anadolu: Ilıman bölgelerde oldukça verimli olur.

• Ege & Akdeniz: Safran için en uygun iklim kuşaklarıdır.

• Doğu Anadolu: Don olayları nedeniyle soğanlar kışın korunmalıdır.

• Güneydoğu Anadolu: Ilıman ve kuru iklim, safran için elverişlidir.

Sonuç

Safran, Temmuz sonu – Eylül arası ekilen, iyi drenajlı topraklarda yetiştirilen, sabır isteyen ancak yüksek kazanç sağlayan değerli bir bitkidir. Doğru ekim zamanı, düzenli bakım ve özenli hasat sayesinde, birkaç yıl boyunca aynı soğanlardan kaliteli safran elde edilebilir.