Susam (Sesamum indicum), sıcak iklimlerde yetişen, yüksek yağ oranı ve besin değeri sayesinde hem gıda hem de kozmetik sektöründe yaygın olarak kullanılan değerli bir yağ bitkisidir. Türkiye’de özellikle Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yetiştirilmektedir.
Doğru zamanda ekim ve uygun toprak koşullarıyla yüksek verimli susam üretimi mümkündür. Aşağıda susamın ekim zamanı, ekim yöntemi ve bakım detaylarını bulabilirsiniz.
📅 Susam Ne Zaman Ekilir?
Susam sıcağı seven bir bitkidir ve don olaylarına karşı çok hassastır. Bu nedenle ekim zamanı büyük önem taşır.
👉 Susam ekimi için en uygun aylar:
-
Nisan sonu
-
Mayıs
-
Haziran başı (bölgesel olarak)
🌱 Ekim için toprak sıcaklığının en az 15–20 °C olması gerekir. Soğuk toprakta çimlenme olmaz veya fideler zarar görür.
🌾 Susam Nasıl Ekilir?
1. Toprak Hazırlığı
-
Susam iyi drene edilmiş, kumlu-tınlı topraklarda en iyi sonucu verir.
-
Toprak pH değeri 5.5–8.0 arasında olmalıdır.
-
Ekim öncesi toprak sonbaharda sürülür, ilkbaharda diskaro ve tırmık işlemleri yapılır.
-
Toprak düz ve ince işlenmiş olmalıdır.
2. Tohum Hazırlığı
-
Taze, kaliteli ve sertifikalı susam tohumu seçilmelidir.
-
Tohumlar ekim öncesi temizlenmeli ve gerekirse mantar hastalıklarına karşı ilaçlanmalıdır.
-
1 dekara ortalama 500–600 gram tohum yeterlidir.
3. Ekim Derinliği ve Aralık
-
Susam tohumları 1–2 cm derinliğe ekilir.
-
Sıra arası mesafe: 40–50 cm
-
Sıra üzeri mesafe: 10–15 cm
-
Tohum ekimi serpme veya mibzerle yapılabilir.
-
Ekimden sonra toprak hafifçe bastırılır.
💧 Susam Tohumu Çimlenme Süreci
-
Susam tohumları toprak sıcaklığı uygun olduğunda 5–10 gün içinde çimlenir.
-
Düzenli nem sağlanmalı ama aşırı sulama yapılmamalıdır.
-
Çıkış dönemi yabancı ot kontrolü için kritik bir aşamadır.
🌿 İyi bir çıkış için toprağın nemli olması çok önemlidir.
🌱 Susam Bitkisi Bakımı
🔸 Sulama
-
Susam kuraklığa dayanıklı olsa da, özellikle ilk 30 gün düzenli nem ister.
-
Yağışın yeterli olmadığı bölgelerde 2–3 kez sulama yapılması verimi artırır.
-
Aşırı sulama kök çürümesine neden olabilir.
🔸 Gübreleme
-
Dekara ortalama 8–10 kg azotlu gübre önerilir.
-
Fosforlu gübre de kök gelişimini destekler.
-
Gübreler ekimden önce veya erken gelişme döneminde verilir.
🔸 Yabancı Ot Mücadelesi
-
Susam fide döneminde yabancı otlara karşı zayıftır.
-
İlk 2–3 haftada çapalama yapılmalıdır.
-
Gerekirse malçlama yöntemi de uygulanabilir.
🔸 Zararlılar ve Hastalıklar
-
En yaygın zararlılar: yaprak bitleri, beyaz sinek, susam kurdu.
-
Doğal ilaçlama yöntemleri veya biyolojik mücadele tercih edilmelidir.
-
Aşırı nemden kaynaklı mantar hastalıklarına karşı drenaj iyi sağlanmalıdır.
☀️ Susam Hangi İklimde Yetişir?
Susam sıcak ve kurak iklimleri sever. Gelişme süresi boyunca bol güneş ışığı ister.
En iyi yetiştiği bölgeler:
-
Ege Bölgesi
-
Akdeniz Bölgesi
-
Güneydoğu Anadolu
❄️ Don olayları susam için tehlikelidir. Bu nedenle ılık ve sıcak bölgelerde ekimi yapılmalıdır.
🌾 Susam Hasadı Ne Zaman Yapılır?
-
Susam, ekimden yaklaşık 90–120 gün sonra olgunlaşır.
-
Kapsüller sararıp çatlamaya başladığında hasat yapılır.
-
Hasat zamanı genellikle Ağustos – Eylül aylarıdır.
-
Elle veya biçerdöverle hasat yapılabilir.
🌿 Hasat için en uygun zaman, kapsüller tamamen kuruduğunda ve tohumlar dökülmeye başlamadan öncedir.
📆 Susam Ekim Takvimi
| Aylar | Yapılacak İşlem | Açıklama |
|---|---|---|
| Mart – Nisan | Toprak hazırlığı | Sürüm, gübreleme, yabancı ot temizliği |
| Nisan – Haziran | 🌱 Ekim zamanı | Toprak sıcaklığı 15–20 °C olmalı |
| Mayıs – Temmuz | Sulama ve bakım | Çapalama, yabancı ot ve zararlı mücadelesi |
| Ağustos – Eylül | 🌾 Hasat dönemi | Kapsüller sarardığında hasat yapılır |
🌿 Sonuç
Susam ekimi, sıcak iklimlerde kolayca yapılabilen ve yüksek katma değer sağlayan bir tarım faaliyetidir.
Ekim için en uygun zaman Nisan – Mayıs aylarıdır. Tohumlar 1–2 cm derinliğe ekilir, düzenli bakım yapılırsa yüksek verim elde edilir.
Hasat zamanı ise Ağustos – Eylül aylarına denk gelir.






