Zambak (Lilium spp.) soğanları, bahçelerde dekoratif amaçla yetiştirilen, gösterişli çiçekleriyle dikkat çeken bitkilerdir. Doğru ekim zamanı ve bakım uygulamalarıyla sağlıklı soğanlar elde etmek ve her yıl çiçeklenmeyi sağlamak mümkündür.
1. Zambak Soğanı Ekim Zamanı
Zambak soğanları genellikle iki dönemde ekilebilir:
-
Sonbahar ekimi: Eylül – Kasım
-
İlkbahar ekimi: Mart – Nisan
Sonbahar ekimi daha yaygındır, çünkü zambaklar kışın köklenir ve ilkbaharda güçlü bir şekilde çiçek açar.
2. Toprak ve Yer Seçimi
-
Toprak: Hafif, geçirgen ve organik maddece zengin topraklar tercih edilmelidir.
-
pH: 6.0 – 7.0 arası ideal seviyedir.
-
Güneş: Zambaklar güneşi seven bitkilerdir; günde en az 6 saat doğrudan güneş almalıdır.
-
Alan: İyi drene edilmiş, su birikintisi olmayan alanlar çiçeklerin sağlıklı gelişimi için uygundur.
3. Soğan Hazırlığı ve Ekim
-
Soğanlar sağlam, çürüksüz ve hastalıksız olmalıdır.
-
Toprağa ekim derinliği: Soğan boyunun yaklaşık 2-3 katı derinlikte olmalıdır.
-
Soğanlar arasındaki mesafe: 15 – 20 cm
-
Sıra arası mesafe: 30 – 40 cm
Soğanlar toprağa sivri uç yukarı gelecek şekilde yerleştirilmelidir.
4. Sulama ve Bakım
-
İlk sulama, ekimden hemen sonra yapılmalıdır.
-
Toprak nemli tutulmalı, fakat su birikintisi oluşmamalıdır.
-
Gübreleme: Organik gübreler veya çiçek açımını destekleyen fosfor ağırlıklı gübreler kullanılabilir.
-
Zararlılar ve hastalıklar için düzenli kontrol yapılmalıdır.
5. Çiçeklenme ve Hasat
-
Zambaklar, ekimden sonraki ilk yıl küçük çiçekler açabilir, ancak ikinci yıldan itibaren daha güçlü ve bol çiçek verir.
-
Çiçeklenme dönemi: İlkbahar ve yaz ayları
-
Solan çiçekler düzenli olarak budanmalı, soğanın enerjisi yeni çiçekler için korunmalıdır.
6. Bölgesel Öneriler
-
Akdeniz & Ege: Sonbahar ve ilkbahar ekimi uygundur. Toprak ve sulama koşulları dikkatle izlenmelidir.
-
Marmara: Sonbahar ekimi tercih edilir; ilkbahar ekimi de mümkündür.
-
İç Anadolu & Doğu Anadolu: Don riskine karşı sonbahar ekimi yapılmalı ve soğanlar kış korumasına alınmalıdır.
-
Karadeniz: Nemli iklim nedeniyle toprak drenajına dikkat edilmeli, sonbahar ekimi uygundur.
-
Güneydoğu Anadolu: Sıcak iklim nedeniyle ilkbahar ekimi daha uygun olabilir.
Sonuç
Zambak soğanları, doğru ekim zamanı, iyi drenajlı toprak ve düzenli bakım ile yıllarca sağlıklı çiçekler verebilir. Sonbahar veya ilkbahar ekimi, toprak ve iklim koşullarına göre seçilmeli; sulama ve gübreleme düzenli olarak yapılmalıdır.
| Bölge | Sonbahar Ekim | İlkbahar Ekim | Notlar |
|---|---|---|---|
| Marmara | Eylül – Kasım | Mart – Nisan | Drenaj iyi, güneş alan alan |
| Ege | Eylül – Kasım | Mart – Nisan | Her iki dönem uygundur |
| Akdeniz | Eylül – Kasım | Mart – Nisan | 5°C altı sorun yaratmaz |
| İç Anadolu | Eylül – Ekim | Mart – Nisan | Kış koruması önerilir |
| Doğu Anadolu | Eylül – Ekim | Mart – Nisan | Don riskine dikkat |
| Karadeniz | Eylül – Kasım | Mart – Nisan | Toprak drenajı kritik |
| Güneydoğu Anadolu | Ekim | Mart – Nisan | Sıcak iklim, ilkbahar uygun |






